Choroba de Quervaina – objawy, przyczyny, sposoby leczenia. Choroba de Quervaina to zapalenie pochewek ścięgien nadgarstka. Schorzenie charakteryzuje się silnym, rwącym bólem pierwszego palca. Do jego powstania dochodzi przeważnie w wyniku przeciążeń i mikrourazów ścięgien mięśni kciuka. Może występować zarówno w prawej, jak Come dire zapalenie-wyrostka-sutkowatego Inglese? Pronuncia zapalenie-wyrostka-sutkowatego con 1 l'audio della pronuncia, e altro ancora per zapalenie-wyrostka-sutkowatego. zapalenie wyrostka sutkowatego [6, 7]. Powikłania we-wnątrzczaszkowe OZUŚ często są przyczyną wzrostu oporności bakterii na antybiotyki [7, 8]. Do najczęstszych powikłań wewnątrzczaszkowych OZWS należą: ropień nadtwardówkowy w okolicy zatoki esowatej lub w środko-wym dole czaszki i zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych [4, 11]. Polega ona na tym, że w pierwszej kolejności podaje się pacjentowi zastrzyki, a następnie stosuje się terapię doustną. Ostatecznością w leczeniu zapalenia wyrostka sutkowatego jest interwencja chirurgiczna, podczas której niezbędne jest nacięcie tkanek oraz drenaż. Jak wygląda wyrostek robaczkowy? Wyrostek robaczkowy (łac. appendix vermiformis) to część przewodu pokarmowego 1 Lista zajęć w rozdziale 08. 1.1 (H60-H62) Choroby ucha zewnętrznego. 1.2 (H65-H75) Choroby ucha środkowego i wyrostka sutkowatego. 1.3 (H80-H83) Choroby ucha wewnętrznego. 1,4 (H90-H95) Inne choroby ucha. 2 Zobacz też. 3 Odnośniki. H13.2 - Zapalenie spojówek w przebiegu innych chorób sklasyfikowanych gdzie indziej. Kody jednostek chorobowych według Międzynarodowej Klasyfikacja Chorób ICD-10. Niepełna pneumatyzacja wyrostków sutkowych. Dzien dobry, boli mnie czesc zauszna i czuje sie oslabiony, stan podgoraczkowy. Przechodzilem ciezkie zapalenie ucha. Wynik rezonansu: nie pełna pneumatyzacja wyrostkow sutkowych. Zacienienie pojedynczych komorek pneumatycznych wyrostka sutkowego lewego. Czy moze to oznaczac zapalenie wyrostka 4mik. W pracy przedstawiono aktualne rekomendacje dotyczące leczenia ostrego zapalenia ucha środkowego (OZUŚ) u dzieci oraz powikłania usznopochodne związane z tym schorzeniem. OZUŚ jest jedną z najczęstszych przyczyn udzielania porad w gabinecie lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. Szczyt zachorowań przypada na pacjentów w wieku od 6. do 12. W początkowym etapie infekcji rekomendowane jest postępowanie objawowe w postaci leczenia przeciwbólowego i przeciwzapalnego, a dopiero przy braku poprawy zalecane jest włączenie antybiotykoterapii. Najczęstszym powikłaniem wewnątrzskroniowym OZUŚ jest zapalenie wyrostka sutkowatego, które wymaga wdrożenia szeroko spektralnej antybiotykoterapii wraz z paracentezą, jednak brak poprawy klinicznej stanowi wskazanie do interwencji chirurgicznej w postaci mastoidektomii. Pojawienie się objawów neurologicznych u dziecka z OZUŚ, takich jak zaburzenia świadomości, drgawki, silny ból głowy, sztywność karku, wskazują na powikłania wewnątrzczaszkowe. Konieczne jest wówczas pilne wykonanie badań obrazowych oraz interwencja laryngologiczna, która w istotny sposób wpływa na proces gojenia i rokowanie. Nawracające zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych u dziecka wymaga wykluczenia płynotoku usznego związanego z wrodzoną wadą ucha. Ostre zapalenie ucha środkowego (OZUŚ) u dzieci jest jedną z najczęstszych przyczyn udzielania porad w gabinecie lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) oraz w ramach pełnienia nocnych dyżurów. OZUŚ charakteryzuje się nagłym wystąpieniem dolegliwości i objawów wskazujących na objęcie procesem zapalnym struktur ucha środkowego [1]. POLECAMY Jako nawracające OZUS definiuje się sytuacje, w których epizody ostrego stanu zapalnego występują, jak opisano w tabeli 1. Tab. 1. Definicje nawracającego OZUŚ Nawracające OZUŚ Liczba epizodów Okres obserwacji 3 6 miesięcy 4 12 miesięcy, w tym ostatnie zachorowanie wystąpiło w ciągu ostatniego pół roku Szczyt zachorowań na OZUŚ przypada na okres jesienno-zimowy, podobnie jak zachorowania na infekcje górnych dróg oddechowych (GDO). Szacuje się, że nawet do 90% dzieci w wieku między 3. a 3. przechodzi przynajmniej jeden epizod zachorowania na OZUŚ, ze szczytem między 6. a 12. [2]. Częstość zachorowań na OZUŚ spada po ukończeniu 7. Do zakażenia dochodzi najczęściej drogą wstępującą, przez trąbkę słuchową i kolonizację wirusową i bakteryjną. Do głównych objawów OZUŚ należą ból ucha lub niepokój dziecka, które pojawiają się zwykle po 2–3 dniach poprzedzającej infekcji GDO. Objawom mogą towarzyszyć wysoka gorączka i zaburzenia łaknienia u najmłodszych dzieci. W otoskopii widoczne są zaczerwienienie i uwypuklenie błony bębenkowej. Początkowo zaczerwienienie pojawia się w części wiotkiej i wzdłuż rękojeści młoteczka, ale wraz z rozwojem stanu zapalnego zaczyna obejmować całą błonę bębenkową. Amerykańska Akademia Pediatrii opracowała strategię wyczekującą w początkowym etapie leczenia OZUŚ w związku z samoograniczającym się charakterem infekcji, co pozwala przypuszczać, że rola czynników wirusowych odgrywa istotną rolę w patogenezie OZUŚ [3]. Ponadto zbyt szerokie stosowanie antybiotykoterapii w każdym przypadku OZUŚ w latach 80. XX wieku doprowadziło do powstawania szczepów lekoopornych oraz tworzenia bakteryjnego biofilmu w nosogardle [3]. W tabeli 2 podano sytuacje, w których udokumentowano wysoką skuteczność antybiotykoterapii w leczeniu OZUŚ. W pozostałych przypadkach zalecana jest strategia wyczekująca, polegająca na zastosowaniu leczenia objawowego i odroczeniu włączenia antybiotykoterapii na okres od 48 godzin do 72 godzin. W tym okresie zaleca się stosowanie leków o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym, tj. ibuprofenu i paracetamolu. Tab. 2. Wskazania do niezwłocznego włączenia antybiotykoterapii w OZUŚ W OZUŚ u dzieci poniżej 6. U dzieci poniżej 2. z obustronnym OZUŚ U chorych z ropnym wyciekiem z ucha Jeżeli w przebiegu OZUS występują silne dolegliwości bólowe, gorączka > 39°C, gorączka i wymioty U pacjentów z wadami twarzoczaszki, zaburzeniami odpornościowymi oraz z zespołem Downa, w przypadkach nawracających zapaleń ucha środkowego Tab. 3. Dawkowanie leków przeciwzapalnych, przeciwbólowych w zapaleniu OZUŚ [1] U dzieci o masie 40 kg Ibuprofen 10 mg/kg mc do 40 mg/kg mc/dobę do dawki dobowej 300–400 mg do dawki dobowej 1200–1600 mg/dobę Co 4–6 godzin Paracetamol 12–15 mg/kg mc do dawki dobowej 90 mg/kg mc 700–1000 mg/dawkę do dawki dobowej 4 g Co 4–6 godzin W pracy Arens [4] przedstawiono jednak wyniki leczenia 291 dzieci poniżej 2. z OZUŚ, gdzie autorka wykazała lepsze krótkoterminowe wyniki leczenia amoksycyliną z kwasem klawulanowym w porównaniu do placebo w zakresie redukcji objawów przedmiotowych i podmiotowych. Jednocześnie w pracach innych autorów wykazano, że wdrożenie rekomendacji z czujnym wyczekiwaniem nie miało wpływu na występowanie najczęstszego powikłania OZUŚ, jakim jest zapalenie wyrostka sutkowatego [2, 5]. W tabeli 3 przedstawiono dawkowanie leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych w OZUŚ. Jednoczesne podawanie paracetamolu w dawce 12,5 mg/kg mc z ibuprofenem w dawce 10 mg/kg mc ma silniejsze działanie przeciwbólowe niż podawanie tych preparatów osobno i pozwala na uniknięcie konieczności włączenia leków opioidowych [1]. Dane dotyczące stosowania leków o miejscowym działaniu znieczulającym w postaci kropli do uszu nie są wystarczające do ustalenia rekomendacji [1]. Z uwagi na brak wystarczających dowodów w badaniach klinicznych, w rekomendacjach nie uwzględniono leków przeciwhistaminowych oraz obkurczających błonę śluzową nosa [1]. Antybiotykiem z wyboru w leczeniu OZUŚ jest amoksycylina z uwagi na wysoką skuteczność wobec Streptococcus pneumoniae oraz Hemofilus influenzae, stosowana w dawce 75–90 mg/kg mc/dobę w 2 dawkach podzielonych co 12 godzin u dzieci o masie ciała do 40 kg lub 1500–2000 mg co 12 godzin u pacjentów o masie ciała > 40 kg; czas leczenia u dzieci powinien wynosić 10 dni [1, 3]. U chorych z nadwrażliwością późną alternatywą są cefalosporyny, np. acetyl cefuroksymu w dawce 30 mg/kg mc/dobę w 2 dawkach. U pacjentów z reakcją uczuleniową na amoksycylinę typu natychmiastowego stosuje się makrolid. Preparatem z wyboru w leczeniu OZUŚ jest klarytromycyna w dawce 15 mg/kg mc/dobę w 2 dawkach. Skuteczność azytromycyny jest niewystarczająca do eradykacji bakterii wywołujących OZUŚ. Jedną z postaci klinicznych zapalenia ucha środkowego jest pęcherzowe zapalenie błony bębenkowej (myringitis bulosa, bulous myringitis) charakteryzujące się powstawaniem krwotocznych pęcherzy na błonie bębenkowej. Z uwagi na dobre unerwienie błony bębenkowej pacjent odczuwa silne dolegliwości bólowe, którym towarzyszy gorączka i krwawienie z przewodu słuchowego. W otoskopii widoczne są wówczas krwotoczne pęcherze na błonie bębenkowej. Do powstania myringitis bulosa może dojść w OZUŚ o etiologii zarówno wirusowej, jak i bakteryjnej [6]. Leczenie tej postaci OZUŚ nie odbiega od ogólnych zaleceń dotyczących infekcji ucha środkowego [6]. OZUŚ może doprowadzić do wystąpienia niebezpiecznych dla życia powikłań, które dzielimy na wewnątrzskroniowe i wewnątrzczaszkowe. Powikłania te przedstawiono w tabeli 4. Tab. 4. Rodzaje powikłań usznopochodnych Powikłania wewnątrzskroniowe Powikłania wewnątrzczaszkowe Zapalenie wyrostka sutkowatego Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych Ropień podokostnowy Ropień nadtwardówkowy Zapalenie ucha wewnętrznego Ropień podtwardówkowy Niedowład/porażenie nerwu twarzowego Ropień płata skroniowego Zakrzepowe zapalenie zatoki esowatej Powikłania wewnątrzskroniowe Zapalenie wyrostka sutkowatego Zapalenie wyrostka sutkowatego jest najczęstszym powikłaniem OZUŚ u dzieci, ze szczytem zachorować w wieku między 6. a 24. miesiącem życia [7], który odpowiada szczytowi zachorowań na OZUŚ. Patogeneza tego powikłania polega na zablokowaniu drenażu treści zapalnej z jamy wyrostka sutkowatego przez aditus ad antrum do jamy bębenkowej i ewakuacji przez trąbkę słuchową lub perforację błony bębenkowej [7]. Objawy oprócz cech OZUŚ obejmują obrzęk i zaczerwienienie w okolicy zausznej z charakterystycznym odstawaniem małżowiny usznej. Najczęstszym czynnikiem etiologicznym zapalenia wyrostka sutkowatego jest Streptococcus pneumoniae [7]. W leczeniu początkowo stosuje się antybiotyki o szerokim spektrum w formie dożylnej. Jeżeli u pacjenta nie doszło do samoistnej perforacji błony bębenkowej to należy wykonać paracentezę, z ewentualnym założeniem drenu tympanostomijnego [8]. W sytuacji współistnienia ropnia podokostnowego lub podejrzenia towarzyszących powikłań wewnątrzczaszkowych zaleca się wykonanie tomografii komputerowej z kontrastem. Leczenie chirurgiczne w postaci mastoidektomii (ryc. 1), czyli otwarcia komórek powietrznych wyrostka sutkowatego i przywrócenia komunikacji między jamą wyrostka a jamą bębenkową, wykonuje się przy braku poprawy po leczeniu zachowawczym przez 24–48 godzin lub bez wstępnego leczenia zachowawczego, jeżeli w badaniu obrazowym potwierdzone zostanie występowanie ropnia lub innych powikłań [8]. Szczegółowy algorytm postępowania został opisany w pracy Mierzwińskiego i wsp. (ryc. 2) [7]. Ryc. 1. Jama wyrostka sutkowatego po mastoidektomii Ryc. 2. Schemat postępowania w zapaleniu wyrostka sutkowatego według Mierzwińskiego i wsp. Porażenie nerwu twarzowego Porażenie nerwu twarzowego jest rzadkim powikłaniem OZUŚ u dzieci. W przebiegu infekcji dochodzi do objęcia stanem zapalnym pnia nerwu w kanale kostnym przebiegającym przez jamę bębenkową i wyrostek sutkowaty. U dzieci w przebiegu OZUŚ objawy pojawiają się najczęściej w 2.–4. dniu choroby [8] i obejmują zaburzenia ruchomości połowy twarzy w zakresie wszystkich gałązek nerwu VII. W leczeniu stosuje się szeroko spektralne antybiotyki w połączeniu ze sterydoterapią. Jeżeli nie doszło do samoistnej perforacji, to nacięcie błony bębenkowej (paracenteza) jest postępowaniem z wyboru [8]. Brak poprawy lub narastanie objawów stanowi wskazanie do wykonania antromastoidektomii. Zapalenie błędnika Do zapalenia struktur ucha wewnętrznego w przebiegu OZUŚ dochodzi w wyniku rozprzestrzeniania się infekcji przez okienko okrągłe, które oddziela ucho środkowe od ucha wewnętrznego jedynie cienką, łącznotkankową błoną (rycina 3). Ryc. 3. Błona okienka okrągłego widziana od strony wyrostka sutkowatego, oznaczona strzałką Podrażnienie ucha wewnętrznego objawia się wystąpieniem zawrotów głowy, zaburzeń równowagi, oczopląsu i nudności lub wymiotów [8]. Leczenie zapalenia błędnika w przebiegu OZUŚ obejmuje podanie szerokospektralnej antybiotykoterapii oraz wykonanie paracentezy, a brak poprawy lub narastanie objawów stanowi wskazanie do leczenia operacyjnego w postaci antromastoidektomii. Powikłania wewnątrzczaszkowe Współcześnie, przy prawidłowo prowadzonej antybiotykoterapii zarówno powikłania wewnątrzskroniowe, jak i wewnątrzczaszkowe są rzadkie, jednakże ich wystąpienie może stanowić wyzwanie diagnostyczne i terapeutyczne. Ogólna częstotliwość powikłań OZUŚ waha się od 13% do 38% wszystkich przypadków [9] z powikłaniami wewnątrzczaszkowymi na poziomie 0,04% dzieci z OZUŚ [10]. Stosowanie antybiotyków zmniejszyło liczbę powikłań usznopochodnych, jednak zwiększyła się antybiotykooporność Streptococcus pneumonia z 10%, w niektórych krajach nawet do 30% [11]. Do powikłań wewnątrzczaszkowych zalicza się zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zakrzepowe zapalenie zatoki esowatej, ropień nadtwardówkowy, ropień podtwardówkowy, ropień mózgu oraz wodogłowie usznopochodne [12]. Każde dziecko z objawami OZUŚ i powikłania wewnątrzskroniowego powinno być ściśle obserwowane w kierunku ewentualnego rozwijania się powikłań wewnątrzczaszkowych, na które wskazuje pojawienie się objawów neurologicznych, takich jak drgawki, zaburzenia świadomości, objawy oponowe. Częstość powikłań wewnątrzczaszkowych u dzieci z zapaleniem wyrostka sutkowatego wynosi nawet 6,8% [13]. Mechanizm wewnątrzczaszkowego rozprzestrzeniania się infekcji może zachodzić przez żyły przeszywające oraz przez bezpośrednie przenikanie bakterii [11, 12, 14, 15]. Objawy kliniczne mogą wystąpić nawet przy braku cech powikłania w badaniach obrazowych tomografii komputerowej (TK) czy rezonansu magnetycznego (NMR), a podejmowanie decyzji terapeutycznych powinno być uzależnione przede wszystkim od stanu pacjenta [16]. We wszystkich przypadkach nawracających epizodów zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych u dziecka należy brać pod uwagę wady wrodzone ucha wewnętrznego z towarzyszącym płynotokiem usznym [11. Najczęstszą przyczyną zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych w grupie 47 pacjentów opisanych przez Van der Poe było OZUŚ [16] przy typowym wywiadzie zapalenia górnych dróg oddechowych, kiedy po początkowej poprawie pojawiło się pogorszenie stanu ogólnego z objawami neurologicznymi, takimi jak zaburzenia świadomości, drgawki czy silny ból głowy [17]. U dzieci poniżej 3. rozpoznanie jest trudniejsze z uwagi na brak sygnalizowania objawów, takich jak ból ucha. W leczeniu najczęściej stosuje się skojarzoną antybiotykoterapię, jednak niezwykle ważne w przypadku powikłań usznopochodnych jest jak najszybsze podjęcie leczenia zabiegowego w postaci para... Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników. Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz bezpłatne konto lub zalogujesz się. Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych. Załóż bezpłatne konto Zaloguj się Znowu ruszamy z zabiegami Laryngologicznymi. Stosujemy najwyższe standardy bezpieczeństwa, każdy Pacjent ma wykonywany test. Zarejestruj się na wizytę przedzabiegową. Zapalenie wyrostka sutkowatego to proces zapalny, który obejmuje jego powietrzne komórki i wykazuje cechy zapalenia kości lub szpiku kości w obrębie wyrostka. Zazwyczaj jest to powikłanie przewlekłego bądź ostrego zapalenia ucha środkowego. Zapalenie wyrostka sutkowatego obserwowane jest najczęściej u jest wyrostek sutkowaty? Wyrostek sutkowaty ucha (z łac. processus mastoideus) położony jest w tylnej dolnej części kości skroniowej. Wyrostek sutkowaty rozwija się z wiekiem, jako miejsce przyczepu wielu ważnych mięśni. U mężczyzn wyrostki sutkowate są szersze i lepiej wykształcone, niż u kobiet. Przyczyny zapalenia wyrostka sutkowatego Przyczyn stanu zapalnego wyrostka sutkowatego upatruje się głównie w zapaleniu ucha środkowego. Stan zapalany może przenieść się ze struktur usznych na elementy, które budują wyrostek sutkowy, przede wszystkim do przestrzeni powietrznych. Za stan zapalny ucha w większości przypadków odpowiedzialne są drobnoustroje, takie jak: Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, Staphylococcus aureus, Moraxella catarrhalis, Haemophilus influenzae. Oprócz rozwijających się stanów zapalnych ucha środkowego za zapalenie wyrostka sutkowatego może również odpowiadać zbyt krótka antybiotykoterapia podczas jego leczenia. Kolejną przyczyną jest perlak, czyli guzowata zmiana zapalna, której wzrost może spowodować dodatkowo zajęcie wyrostka sutkowatego. Za przyczynę częstych zapaleń ucha i w konsekwencji stanów zapalnych wyrostka u dzieci uznaje się różnice anatomiczne, a w szczególności inne umiejscowienie trąbki słuchowej. Jej lokalizacja jest przyczyną słabego drenażu wydzieliny w uchu i sprzyja jej zaleganiu. Objawy zapalenia wyrostka sutkowatego Objawy stanu zapalnego wyrostka sutkowatego są podobne zarówno w przypadku dorosłych, jak i dzieci. Najczęstszym symptomem tej dolegliwości jest ból ucha, który zlokalizowany jest za małżowiną uszną. Ponadto pojawiają się zaburzenia słyszenia, wysięk z ucha, bóle głowy, a niejednokrotnie gorączka, która występuje stale lub okresowo. Pacjenci z zapaleniem wyrostka sutkowatego uskarżają się także na obrzęk, a w konsekwencji – widoczne odchylenie małżowiny usznej od linii głowy. Charakterystycznym objawem jest zaczerwienienie skóry nad wyrostkiem sutkowatym. Leczenie stanu zapalnego Tego typu infekcja jest niestety trudna do wyleczenia i wymaga przyjmowania antybiotyków przez dłuższy czas. Spowodowane jest to przede wszystkim umiejscowieniem wyrostka sutkowatego. Leki docierają do tej lokalizacji bardzo wolno, a ich działanie nie wykazuje tak spektakularnych rezultatów, jak w przypadku innych dolegliwości. Antybiotyk, który ma być wykorzystywany w terapii, dobierany jest na podstawie wyników posiewu bakteryjnego. Bardzo dobre efekty uzyskiwane są podczas stosowania tzw. terapii sekwencyjnej. Polega ona na tym, że w pierwszej kolejności podaje się pacjentowi zastrzyki, a następnie stosuje się terapię doustną. Ostatecznością w leczeniu zapalenia wyrostka sutkowatego jest interwencja chirurgiczna, podczas której niezbędne jest nacięcie tkanek oraz drenaż. Powikłania po zapaleniu wyrostka sutkowego Jeżeli dolegliwości, związane z zapaleniem wyrostka sutkowatego, nie ustępują, należy zasięgnąć porady lekarskiej. Nieleczony stan zapalny może prowadzić do wielu niebezpiecznych dla zdrowia powikłań. Konsekwencją może być ropień, porażenie nerwu twarzowego, przewlekłe uszkodzenie słuchu oraz tzw. szumy uszne. Uciążliwą pozostałością po zapaleniu wyrostka sutkowatego są długotrwałe zawroty głowy. Jak każdy nieleczony stan zapalny również zapalenie wyrostka sutkowatego może zakończyć się sepsą, dlatego tak ważna jest szybka konsultacja u laryngologa i wdrożenie odpowiedniego leczenia. Fot: marvinh / Wyrostek sutkowaty znajduje się za małżowiną uszną i stanowi przyczep ważnych mięśni. Może dojść do jego zapalenia, np. po przebytym zapaleniu ucha środkowego, a infekcja prowadzi do poważnych powikłań, dlatego nie wolno lekceważyć objawów. Charakterystyczne są obrzęk i ból. Wyrostek sutkowaty objęty zapaleniem może prowadzić do bardzo poważnych schorzeń, zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenia mózgu i utrzymujących się zawrotów głowy. Stan zapalny najczęściej dotyka dzieci poniżej 10 roku życia, chociaż może wystąpić również u dorosłego człowieka. Czym jest wyrostek sutkowaty? Część kości skroniowej określana jako wyrostek sutkowaty ma bardzo specyficzną budowę, ponieważ składa się z przestrzeni wypełnionych powietrzem (tzw. pneumatycznych). Budową przypomina gąbkę. Aby spełniał swoją rolę w organizmie, zapewniony musi być przepływ powietrza, w tym przez trąbkę Eustachiusza, która łączy ucho wewnętrzne z tylną częścią gardła. Zobacz film: Wyrostek sutkowaty. Źródło: 36,6. Ponieważ wyrostek znajduje się w bliskiej lokalizacji ucha środkowego i wewnętrznego, z jednej strony wpływa na ich poprawne funkcjonowanie, a z drugiej wszelkie infekcje w obrębie narządów łatwo się przenoszą. Każda infekcja, która obejmuje ucho wewnętrzne i zablokuje trąbkę Eustachiusza, może wywołać zapalenie wyrostka sutkowatego, które może rozszerzyć się także na struktury ośrodkowego układu nerwowego. Stąd też tak ważne jest szybkie podjęcie leczenia w przypadku pierwszych objawów zapalenia wyrostka sutkowatego. Ich bagatelizowanie może prowadzić do bardzo poważnych konsekwencji wymagających hospitalizacji. Wyrostek sutkowaty kości skroniowej – stan zapalny Objawy stanu zapalnego wyrostka sutkowatego kości skroniowej są podobne zarówno w przypadku dzieci, jak i dorosłych. Najczęściej pojawiają się: ból ucha, który obejmuje także przestrzeń zlokalizowaną za małżowiną, zaburzenia słyszenia, wysięk z ucha, bóle głowy, gorączka, która występuje stale lub okresowo. Ponadto może pojawić się obrzęk, a co się z tym wiąże, małżowina może widocznie odstawać od linii głowy. Charakterystyczne jest również zaczerwienienie skóry nad wyrostkiem sutkowatym. Leczenie tego typu infekcji jest trudne i niekiedy wymaga długotrwałego przyjmowania antybiotyków. Przede wszystkim jest to spowodowane umiejscowieniem wyrostka, do którego leki docierają powoli, a ich działanie nie jest tak efektywne jak w przypadku innych tkanek. Antybiotyk dobiera się na podstawie wyników posiewu. Znacznie szybciej pożądane stężenie leczniczej substancji czynnej w organizmie można osiągnąć przez tzw. terapię sekwencyjną – podawanie w pierwszej kolejności zastrzyków, a dopiero później środków doustnych. Może się zdarzyć, że nawet tego typu leczenie nie przyniesie pożądanych rezultatów. Wówczas wymagana jest interwencja chirurgiczna, która polega na nacięciu tkanek i drenażu (także drenażu jamy bębenkowej przy rozległej infekcji). Wyrostek sutkowaty – powikłania po zapaleniu Objawy zapalenia wyrostka sutkowatego, a także nieustępujące dolegliwości ze strony ucha środkowego i wewnętrznego zawsze wymagają konsultacji lekarskiej. Nieleczone schorzenia mogą prowadzić do bardzo poważnych powikłań w postaci ropni, w wyniku których może zostać uszkodzony fragment kości, porażenia nerwu twarzowego, przewlekłego uszkodzenia słuchu oraz tzw. szumów usznych, które utrudniają normalne funkcjonowanie. Ponadto mogą utrzymywać się silne zawroty głowy. Poważniejsze konsekwencje związane są ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu, ropnia, a w skrajnych przypadkach – sepsy. Pierwszymi objawami rozszerzającej się infekcji są zazwyczaj silne bóle głowy lub obrzęk tarczy nerwu wzrokowego (widoczne w badaniu okulistycznym jako tzw. tarcza zastoinowa) Wyrostek sutkowaty w tomografii głowy – objawy Objawy ostrego stanu zapalnego wyrostka sutkowatego są wskazaniem do wykonania tomografii głowy, zwłaszcza jeśli towarzyszą im symptomy charakterystyczne dla niebezpiecznych powikłań. Badanie należy wykonać u osób, u których stosowanie antybiotyków nie przynosi efektów i jeżeli zachodzi konieczność podjęcia leczenia chirurgicznego. Ponadto jest wymagane przy podejrzeniu powikłań wewnątrzczaszkowych i ropnia na wyrostku. Celem tomografii jest możliwość dokonania oceny struktur kości skroniowej i ewentualnych zmian wewnątrzczaszkowych. Lekarz może zlecić także procedury dodatkowe, np. określenie poziomu białych komórek krwi w celu potwierdzenia infekcji, rezonans magnetyczny ucha i głowy, a także zdjęcie rentgenowskie czaszki. Po potwierdzeniu podejrzeń odnośnie rozszerzającego się stanu zapalnego wykonuje się nakłucie lędźwiowe, aby określić, czy infekcja nie rozprzestrzeniła się do kręgosłupa. Zakończenie leczenia stanu zapalnego i powikłań wymaga regularnych kontroli, zwłaszcza w przypadku przeprowadzonej operacji. Zapobieganie z kolei polega na szybkiej reakcji i podjęciu leczenia już w przypadku pierwszych objawów. Zobacz film: Przyczyny pęknięcia naczyń krwionośnych w mózgu. Źródło: Dzień Dobry TVN. Do powikłań wewnątrzskroniowych ostrego lub przewlekłego zapalenia ucha należy zapalenie wyrostka sutkowatego. Leczenie w przypadku dzieci powinno odbywać się w warunkach szpitalnych i należy rozpocząć je jak najszybciej, ponieważ schorzenie niesie ryzyko poważnych komplikacji zdrowotnych. Wyjaśniamy, czym jest wyrostek sutkowaty ucha, jakie są objawy stanu zapalnego tej części czaszki i na czym polega leczenie. Spis treści: Czym jest wyrostek sutkowaty ucha? Zapalenie wyrostka sutkowatego – przyczyny Czynniki zwiększające ryzyko zapalenia wyrostka sutkowatego Objawy zapalenia wyrostka sutkowatego za uchem Powikłania po zapaleniu wyrostka sutkowatego Zapalenie wyrostka sutkowatego – leczenie Czym jest wyrostek sutkowaty ucha? Kość skroniowa znajduje się w bocznej części czaszki, w okolicy ucha. Składa się ona z czterech części – łuskowej, sutkowej, bębenkowej i skalistej. Z kolei wyrostek sutkowaty zlokalizowany jest w części sutkowej kości skroniowej, stanowi jej przedłużenie w dolnej części za uchem. Kość wyrostka sutkowatego zawiera wypełnione powietrzem przestrzenie pneumatyczne. U noworodków wyrostek sutkowaty ucha nie jest wyraźnie zaznaczony i zaczyna się rozwijać dopiero po ok. pierwszym roku życia. Wyglądem zwykle przypomina stożek, jednak może mieć różną wielkość i kształt w zależności od indywidualnych cech. Na wyrostku sutkowatym znajdują oparcie ważne mięśnie, mięsień płatowaty głowy. Zapalenie wyrostka sutkowatego – przyczyny Wyrostek sutkowaty znajduje się w bliskim sąsiedztwie ucha środkowego i wewnętrznego, dlatego też jest on narażony na powikłania po chorobach uszu. Zapalenie wyrostka sutkowatego należy do najczęstszych powikłań ostrego i przewlekłego zapalenia ucha środkowego. Przyczyny infekcji to drobnoustroje bakteryjne, które przedostają się z ucha do wyrostka sutkowatego za pośrednictwem naczyń żylnych. Cechą kości skroniowej, w tym wyrostka sutkowego, jest obecność komórek powietrznych. Uważa się, że komórki wypełnione powietrzem pełnią funkcję wspomagającą zachowanie prawidłowego ciśnienia w strukturach ucha. Ciąg komórek w układzie pneumatycznym zwiększa jednak ryzyko szerzenia się infekcji. W przebiegu ostrego zapalenia ucha środkowego często stan zapalny obejmuje także komórki wyrostka sutkowatego. W niektórych przypadkach, zwłaszcza przy nieodpowiednio leczonym zapaleniu ucha, może dochodzić do powikłań. Gdy na podstawie badań stwierdza się wyrostek sutkowaty bezpowietrzny, świadczy to o zajęciu komórek stanem zapalnym. Zapalenie wyrostka sutkowatego może obejmować nie tylko układ pneumatyczny i kość, ale także szpik kostny. Czynniki zwiększające ryzyko zapalenia wyrostka sutkowatego Ponieważ to dzieci są najbardziej narażone na infekcje uszu, również zapalenie wyrostka sutkowatego zdarza się częściej u pacjentów poniżej 10. roku życia, ale choroba może dotyczyć osób w każdym wieku. Niemniej jednak do rozwoju schorzenia dochodzi stosunkowo rzadko, u mniej niż 1% pacjentów chorujących na zapalenie ucha. Szerzeniu się stanu zapalnego na wyrostek sutkowaty za uchem sprzyjają czynniki, takie jak: obniżona odporność; niewłaściwie prowadzone leczenie ostrego zapalenia ucha środkowego, np. nieprawidłowa antybiotykoterapia; nieprzestrzeganie zaleceń lekarza w trakcie zapalenia ucha; perlak ucha; wady anatomiczne. Objawy zapalenia wyrostka sutkowatego za uchem Zapalenie wyrostka sutkowatego wywołuje objawy dotyczące okolicy chorego ucha, a także ogólnoustrojowe. Zdarza się, że symptomy pojawiają się w różnym czasie po ustąpieniu objawów związanych z zapaleniem ucha. Jednak w niektórych przypadkach objawy zapalenia wyrostka sutkowego pojawiają się już w trakcie infekcji uszu, pogłębiając dolegliwości. Objawy, które wskazują na zapalenie wyrostka sutkowatego, to ból ucha; ból za małżowiną uszną, niekiedy wokół ucha; obrzęk i/lub odchylenie małżowiny usznej; obrzęk i zaczerwienienie okolicy wyrostka sutkowatego; zaburzenia słuchu, niedosłuch, szumy uszne; bóle głowy, zawroty, utrudniona koncentracja; wysięk z ucha, także ropny, o różnym zabarwieniu; gorączka lub stan podgorączkowy (stale lub okresowo); osłabienie, uczucie rozbicia; spadek apetytu; w przypadku dzieci płaczliwość, niechęć do układania główki na boku, sięganie rączką do ucha. Powikłania po zapaleniu wyrostka sutkowatego Zapalenie kości skroniowej w części sutkowej nie powinno być lekceważone, ponieważ schorzenie wiąże się z ryzykiem poważnych powikłań. Wyrostek sutkowaty znajduje się w pobliżu ucha, ale jest także zlokalizowany w sąsiedztwie innych części czaszki. Nieleczone zapalenie wyrostka sutkowatego może wywołać powikłania, takie jak zniszczenie fragmentów kości; porażenie nerwu twarzowego; zakrzepowe zapalenie zatoki esowatej, ropień mózgu; ropień móżdżka; ropień zamałżowinowy; zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych; trwałe uszkodzenie słuchu; przewlekłe zawroty głowy; w skrajnych przypadkach także sepsa. Zapalenie wyrostka sutkowatego – leczenie Diagnozując zapalenie wyrostka sutkowatego leczenie należy podjąć możliwie jak najszybciej. Podstawą postępowania jest antybiotykoterapia dobrana w zależności od rodzaju bakterii, jakie zainfekowały wyrostek sutkowaty. Dostęp leków do kości wyrostka sutkowatego jest ograniczony, dlatego pierwszym krokiem zwykle jest podanie antybiotyków dożylnie. Z tego powodu leczenie zapalenia wyrostka sutkowatego często odbywa się w warunkach szpitalnych. Czas przyjmowania leków zależy od stopnia zaawansowania choroby, zwykle jest to 14 dni i dłużej. W niektórych przypadkach konieczne jest wykonanie drenażu wyrostka sutkowatego, a przy jednoczesnym ostrym zapaleniu ucha środkowego także drenażu błony bębenkowej. Niestety zapalenie wyrostka sutkowatego może prowadzić do destrukcji kości i wytworzenia ropnia podokostnowego. Powikłania takie są bezwzględnym wskazaniem do leczenia chirurgicznego. Operacja może być przeprowadzane także w celu zmniejszenia ryzyka powikłań. W trakcie operacji (antromastoidektomii) lekarz za pomocą niewielkiego nacięcia za uchem otwiera wyrostek sutkowaty i usuwa tkanki zmienione zapalnie po wcześniejszym wycięciu fragmentu kości. Lek. Marta Dąbrowska Źródła: 1. Kuczkowski J., Narożny W., Stankiewicz Cz., Kowalska B., Brzoznowski W., Dubaniewicz-Wybieralska M.: Powikłania ostrego zapalenia wyrostka sutkowatego u dzieci. Otolaryngologia Polska 2007, str.: 445-451 2. Kuźmińska M., Sokołowski J., Niemczyk K.: Trudności diagnostyczne towarzyszące utajonemu zapaleniu wyrostka sutkowego – opis przypadku. Polski Przegląd Otolaryngologiczny 2 (2013), str.: 43–46. 3. Ryczer T., Zawadzka-Głos L., Wolniewicz M., Kośla A., Pinkas W.: Zakażenie Streptococcus pneumoniae jako przyczyna ostrego zapalenia wyrostka sutkowatego u dzieci. Borgis – Nowa Pediatria 3/2016, str. 75-78. Wyrostek sutkowaty jest strukturą w obrębie kości skroniowej. Znajduje się za małżowiną uszną i składa się z przestrzeni wypełnionych powietrzem. Jest ważny, ponieważ stanowi przyczep różnych mięśni, a i wpływa na funkcjonowanie narządu słuchu. Jego ostre zapalenie to najczęstsze powikłanie zapalenia ucha środkowego. Co warto wiedzieć? spis treści 1. Co to jest wyrostek sutkowaty? 2. Przyczyny i objawy zapalenia wyrostka sutkowatego 3. Rozpoznanie i leczenie OZWS 1. Co to jest wyrostek sutkowaty? Wyrostek sutkowaty (łac. processus mastoideus) jest położony w części sutkowej kości skroniowej, która znajduje się za małżowiną usznej. Stanowi jej przedłużenie. Kość skroniowa to parzysta kość, która tworzy część podstawy oraz część bocznej ściany czaszki. Processus mastoideus rozwija się po urodzeniu, a ostateczne kształty osiąga w czasie wzrostu dziecka. Wówczas w znaczący sposób bierze udział w nadawaniu twarzy ostatecznych rysów. Zobacz film: "Choroby serca najczęstszą przyczyną zgonów Polaków" Jaka jest rola wyrostka sutkowatego? Przede wszystkim to element twarzoczaszkibędący miejscem przyczepu ważnych mięśni, takich jak mięsień mostkowo-obojczykowo-sutkowy, mięsień płatowaty głowy czy mięsień najdłuższy głowy. Na przyśrodkowej powierzchni wyrostka znajduje się bruzda tętnicy potylicznej. Bocznie znajduje się wcięcie sutkowe, gdzie przyczepia się mięsień dwubrzuścowy. Wyrostek sutkowaty ma specyficzną budowę: posiada wypełnione powietrzem przestrzenie pneumatyczne, co ma duże znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania sąsiadującego z nim ucha środkowego i wewnętrznego. Kształtem przypomina stożek, a swoją budową - gąbkę. 2. Przyczyny i objawy zapalenia wyrostka sutkowatego O wyrostku sutkowatym najczęściej mówi się w kontekście patologii, czyli zapalenia wyrostka sutkowatego (OZWS). Dochodzi do niego najczęściej w wyniku powikłania zapalenia ucha środkowego. Zwykle winę ponosi rozprzestrzeniająca się, nieleczona bądź źle leczona infekcja bakteryjna. Ta szerzy się zarówno bezpośrednio poprzez sąsiadujące struktury anatomiczne, jak i drogą naczyń krwionośnych lub chłonnych. Zapalenie wyrostka sutkowatego jest bardziej powszechne u dzieci, choć może również dotknąć dorosłych. Za stan zapalny struktury odpowiadają takie patogeny jak: Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, Staphylococcus aureus, Moraxella catarrhalis i Haemophilus influenzae. Inne przyczyny zapalenia wyrostka sutkowatego to zbyt krótko trwająca antybiotykoterapia, przewlekłe zapalenie ucha środkowego, a także perlak. Guz perlisty (łac. cholesteatoma) to guzowaty twór zapalny, który najczęściej powstaje w uchu środkowym. Rozwijając się w jamie bębenkowej staje się przyczyną przewlekłego perlakowego zapalenia ucha środkowego. Objawem zapalenie wyrostka sutkowatego jest: obrzęk tkanek znajdujących się za uchem (małżowina może widocznie odstawać od linii głowy), silny, pulsujący ból odczuwany w okolicy małżowiny usznej, zaczerwienienie i obrzęk tkanek nad wyrostkiem sutkowatym, wyciek z przewodu słuchowego, gorączka (stałą bądź okresowa), zaburzenia słuchu. Dolegliwości mogą pojawić się zarówno w czasie, jak i kilka tygodni po przebytym zapaleniu ucha środkowego. Rekomendowane przez naszych ekspertów 3. Rozpoznanie i leczenie OZWS Rozpoznanie zapalenia wyrostka sutkowatego opiera się na zebranym wywiadzie lekarskim (duże znaczenie ma informacja o przebyciu ostrego zapalenia ucha środkowego), badaniu fizykalnym oraz badaniach obrazowych (takie jak tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny głowy). Podstawową metodą leczenia jest antybiotykoterapia. Lek dobiera się na podstawie wyników posiewu. Najbardziej efektywne jest tak zwana terapia sekwencyjna, czyli podawanie najpierw zastrzyków, a dopiero później środków doustnych. Zdarza się jednak, że i ta metoda nie jest skuteczna. Wówczas konieczne bywa chirurgiczne nacięcie i drenaż tkanek objętych procesem zapalnym. Zapalenie wyrostka sutkowatego jest chorobą, która może mieć poważne konsekwencje. Infekcja tkanek może rozprzestrzeniać się w kierunku mózgoczaszki i struktur ośrodkowego układu nerwowego, między innymi opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu. To dlatego z jej pojawieniem się związane jest ryzyko groźnych powikłań. Należy do nich między innymi utrzymujące się zawroty głowy, ale i zapalenie mózgu czy zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Schorzenia te wymagają szybkiej reakcji i intensywnego leczenia szpitalnego. Poza tym zdarza się, że infekcje (zarówno w obrębie ucha, jak i wyrostka sutkowatego) mają charakter przewlekły. Wówczas powodują nawracający wyciek treści ropnej z przewodu słuchowego, a nawet upośledzenie słuchu. To dlatego choroby zdecydowanie nie wolno lekceważyć. Potrzebujesz konsultacji z lekarzem, e-zwolnienia lub e-recepty? Wejdź na abcZdrowie Znajdź Lekarza i umów wizytę stacjonarną u specjalistów z całej Polski lub teleporadę od ręki. polecamy

zapalenie wyrostka sutkowatego forum